Колку пари троши Македонија на јавни набавки?

Јавните набавки се еден од најголемите канали за трошење на буџетските средства. Според податоците на НабавкиДата, кои ги собираме и анализираме од nabavkidata.com, Македонија досега евидентирала 276,037 тендери со вкупна проценета вредност од 1,361.7 милијарди МКД (приближно 22 милијарди евра). Овие бројки ја покажуваат огромната одговорност што ја носи системот за јавни набавки.

Јавните набавки во бројки

Еве ги клучните статистики за јавните набавки во Македонија:

• Вкупно тендери: 276,037
• Вкупна проценета вредност: 1,361.7 милијарди МКД
• Просечна вредност по тендер: ~4.9 милиони МКД
• Број на институции: Над 1,300 договорни органи
• Број на понудувачи: Над 15,000 компании

Распределба по тип на институција

Најголеми потрошувачи во системот на јавни набавки се:

Централна власт

Министерствата и владините агенции се одговорни за најголемиот дел од потрошувачката. Министерството за здравство, Министерството за транспорт и врски и Министерството за одбрана традиционално имаат најголеми буџети за набавки. Посебно значајни се набавките за лекови и медицинска опрема, патна инфраструктура и одбранбена опрема.

Локална самоуправа

Општините имаат значителен удел во јавните набавки, особено за комунални услуги, улици и патишта, училишна инфраструктура и јавно осветлување. Градот Скопје и поголемите општини (Битола, Куманово, Прилеп) се меѓу најголемите потрошувачи.

Јавни претпријатија

Јавните претпријатија како ЕВН, Водовод, АД ЕЛЕМ и АД за државни патишта имаат огромни буџети за набавки, особено за инфраструктурни проекти и одржување.

Здравствени установи

Болниците и здравствените домови се значајни потрошувачи, со набавки за лекови, медицинска опрема и потрошен материјал. Овој сектор е особено чувствителен бидејќи се работи за здравјето на граѓаните.

Трендови по години

Анализата на податоците покажува неколку важни трендови:

• Пораст на дигитализацијата - Од воведувањето на е-набавки системот, процесот станал потранспарентен, иако простор за подобрување постои.
• Зголемена вредност - Вкупната вредност на набавките постојано расте, делумно поради инфлација, а делумно поради зголемени јавни инвестиции.
• Повеќе тендери со еден понудувач - Загрижувачки тренд кој укажува на можни бариери за конкуренција.

Каде одат парите?

Најголемите категории на набавки по вредност се:

1. Градежни работи - Патишта, мостови, училишта, болници
2. Лекови и медицинска опрема - Огромен буџет, особено по пандемијата
3. ИТ опрема и услуги - Дигитализација на државната администрација
4. Горива и енергија - Снабдување на јавниот сектор
5. Храна - За училишта, болници, армија

Зошто е важно да ги следиме овие бројки?

Следењето на потрошувачката во јавните набавки е клучно за:

• Откривање на институции со висок ризик за нерегуларности
• Идентификација на сектори каде конкуренцијата е слаба
• Споредба на цени и откривање на преплаќање
• Планирање на реформи во системот

На НабавкиДата можете да ги истражите сите овие податоци детално, да споредувате институции и да ги следите трендовите во статистиките за тендери.